8 kwietnia na całym świecie obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Społeczności Romskiej. Z tej okazji przez ostatnie dwa lata Pałac Kultury i Nauki w Warszawie podświetlano w kolorach romskiej flagi. W tym roku do stolicy dołączy sześć miast – Lublin, Kraków, Opole, Poznań, Wrocław i Szczecin. Iluminacja ważnego miejskiego obiektu w kolorach romskiej flagi, to wyraz solidarności ze społecznością romską, która jako jedna z czterech mniejszości etnicznych w Polsce, buduje nasz kraj – mówi Joanna Talewicz, prezeska Fundacji W Stronę Dialogu inicjującej miejskie iluminacje.
Data celebracji Międzynarodowego Dnia Społeczności Romskiej nie jest przypadkowa. Upamiętnia pierwszy Światowy Kongres Romów, który odbył się 1971 roku w Wielkiej Brytanii. Było to wydarzenie przełomowe. Podczas kongresu zainaugurowano działalność Światowej Rady Romów i wystosowano apel do państw członkowskich ONZ o uznanie społeczności romskiej za mniejszość narodową. Wybrano również romski hymn i flagę. Decyzję o ustanowieniu 8 kwietnia Międzynarodowym Dniem Społeczności Romskiej podjęto 19 lat później – w 1990 roku w Polsce, a dokładnie w Jadwisinie pod Serockiem.
Obecnie Międzynarodowy Dzień Społeczności Romskiej świętują zarówno Romki i Romowie, jak i osoby spoza tej społeczności. Dla osób pochodzenia romskiego 8 kwietnia jest czasem celebracji własnej kultury, tradycji i dumy z korzeni. Dla sojuszniczek i sojuszników to dzień, kiedy mogą okazać solidarność z Romkami i Romami. To także okazja do tego, żeby wspólnie zwrócić uwagę na wyzwania, z jakimi mierzy się społeczność romska i podjąć próbę rozwiązania problemów takich jak dyskryminacja i wykluczenie.
Iluminacja w siedmiu miastach Polski
Od 2024 roku z okazji Międzynarodowego Dnia Społeczności Romskiej Pałac Kultury i Nauki w Warszawie podświetlany jest w kolorach romskiej flagi. W tym roku do stolicy dołączy sześć miast z sześciu województw – Lublin, Kraków, Opole, Poznań, Wrocław i Szczecin. Na niebiesko, czerwono i zielono zaświecą kluczowe miejskie obiekty. W Lublinie będzie to Plac Litewski (fontanna, baobab i donice), w Krakowie – wieża telewizyjna na Krzemionkach, w Opolu – Wieża Ratuszowa, w Poznaniu – budynek Urzędu Miasta, we Wrocławiu – Most Uniwersytecki, a w Szczecinie fasada Filharmonii im. Mieczysława Karłowicza (w Szczecinie iluminacja w kolorze czerwonym). Start iluminacji po zmroku – w okolicy godziny 19:30 – 20:00.
Iluminacja ważnego miejskiego obiektu w kolorach romskiej flagi to wyraz solidarności ze społecznością romską, która jako jedna z czterech mniejszości etnicznych w Polsce, buduje nasz kraj – mówi Joanna Talewicz, prezeska Fundacji W Stronę Dialogu inicjującej miejskie iluminacje. – To także symbol widoczności i uznania, bo romska historia, kultura i doświadczenie są integralną częścią naszej wspólnej rzeczywistości. Dla nas to nie tylko gest symboliczny, ale realny krok w stronę obecności w przestrzeni publicznej. Pokazujemy, że społeczność romska jest częścią wspólnej historii, widoczną, żywą i współtworzącą współczesną Polskę. To zaproszenie do zobaczenia i uznania tej obecności.
Akcja #8kwietnia
Międzynarodowy Dzień Społeczności Romskiej celebrować będzie można również online dołączając do akcji #8kwietnia. Wystarczy tego dnia na wybranej platformie społecznościowej umieścić emotikonki serduszek w kolorach romskiej flagi (niebieskim, czerwonym i zielonym) i napisać kilka słów od siebie. Można też wydrukować plansze z serduszkami (do pobrania ze strony Fundacji W Stronę Dialogu), zrobić sobie zdjęcie lub nagrać wideo i umieścić w sieci. Akcja #8kwietnia ma na celu z jednej strony zwiększyć widoczność Romek i Romów w sieci – pokazać prawdziwe twarze ludzi, którzy tworzą tę społeczność. Z drugiej to zachęta dla osób spoza tej społeczności do okazania solidarności i tak ważnego dla każdej mniejszości wsparcia – tłumaczy założenia akcji #8kwietnia dyrektorka komunikacji Fundacji W Stronę Dialogu Cecylia Jakubczak.
Szczegółowa instrukcja dot. akcji #8kwietnia dostępna tu: https://fundacjawstronedialogu.pl/8kwietnia2026/
Warsztaty, rozmowy i pochód w Warszawie
Wieczornej iluminacji w siedmiu miastach Polski i internetowej akcji #8kwietnia towarzyszyć będzie całodniowe wydarzenie w Warszawie, którego organizatorami są Fundacja Kraina i Fundacja W Stronę Dialogu. Wydarzenie rozpocznie się o godzinie 10:00 w siedzibie Krainy przy ulicy Puławskiej 67. W programie m.in. warsztaty i spotkania z osobami ze społeczności romskiej. O tym, czym jest współczesna romskość mówić będzie dr Joanna Talewicz, o romskiej modzie opowie znany z programu Top Model Piotr Koprowski, a kulturę i tradycję romską przybliżą Manuel Dębicki i Noemi Łakatosz. O 18:00 z Krainy w kierunku Centrum Społeczności Romskiej (ul. Puławska 39/85) wyruszy pochód z obiektami stworzonymi podczas warsztatów prowadzonych przez Lenę Shtyk. Całodniowe wydarzenie zakończy rozmowa z romskim artystą Krzysztofem Gilem, którą o godz. 19:00 w Centrum Społeczności Romskiej poprowadzi dziennikarka Karolina Sulej.
Szczegółowy program tu: https://fundacjawstronedialogu.pl/ulica-pulawska-swietuje/