Dlaczego przebieranie się za Romkę nie jest okej? 

/ Bez kategorii, Wydarzenia / Przez
Wiemy już, że malowanie twarzy na czarno i używanie słowa na „m” jest niedopuszczalne. Czas zrozumieć, że przebieranie się za Romkę i mówienie „cyganka” jest równie nie na miejscu.  Fundacja W Stronę Dialogu umieściła w sieci filmik edukacyjny nawiązujący do materiałów promujących trasę koncertową Justyny Steczkowskiej. Wyjaśnia czym jest zawłaszczenie kulturowe i dlaczego stereotypy są niebezpieczne.  

OBEJRZYJ WIDEO NA INSTAGRAMIE [TUTAJ] FACEBOOKU [TUTAJ] YOUTUBIE [TUTAJ] TIKTOKU [TUTAJ]

W mediach społecznościowych Justyny Steczkowskiej pojawiły się materiały promujące jej trasę koncertową. Artystka przebrana za stereotypową Romkę zachęca do zakupu biletów na swój występ. Cała obwieszona zlotem udaje, że wróży z kart i przepowiada przyszłość [zobacz tutaj]. Nazywa przy tym siebie „cyganką”, a swoje show „cygańskim weselem” [zobacz tutaj].  To nie są niewinne przebieranki – to zawłaszczenie kulturowe, które uderza w mniejszość romską.

Romska tożsamość to nie kostium

Dyskusje na temat zawłaszczenia kulturowego toczą się na świecie od lat. Jest to zjawisko polegające na sięganiu przez osoby z grupy większościowej po elementy kultury mniejszości. Wybieraniu tylko tego, co estetyczne lub egzotyczne, przy jednoczesnym pomijaniu doświadczenia ludzi tworzących tę kulturę i ignorowaniu ich historii. Efekt? Wzmocnienie stereotypów i uprzedmiotowienie zamiast okazania szacunku dla dziedzictwa kulturowego danej grupy. W Polsce na ten temat było głośno za sprawą zdjęcia Małgorzaty Rozenek-Majdan, która sfotografowała się w pióropuszu. Gwiazda szybko zareagowała i przeprosiła za swoje zachowanie. Z szybką reakcją spotkała się również krytyka malowania twarzy na czarno w programie „Twoja twarz brzmi znajomo, gdzie „black face” został zakazany. Temat wraca za sprawą Justyny Steczkowskiej przebranej za Romkę, która nazywa siebie “cyganką” i zaprasza na „cygańskie wesele”.

Fantazja, która prowadzi do dyskryminacji

Osoba, która zakłada na siebie ubrania stereotypowo kojarzone z kulturą romską, nie nawiązuje do konkretnego człowieka, a tym bardziej do prawdziwej tradycji. Tworzy uproszczony obraz całej społeczności romskiej, którą sprowadza do wróżb, dzikości i tajemniczości. Do fantazji, która przez wieki był wykorzystywany do dyskryminowania Romów i Romek. Społeczność romska nadal  należy do jednej z najbardziej dyskryminowanych grup w Polsce i Europie. Ataki na tle rasistowskim, wykluczenie obejmujące edukację, rynek pracy, służbę zdrowia czy mieszkalnictwo, to problemy, z którymi mierzy się na co dzień. Stereotypowe przedstawienia tej grupy, tylko to pogłębiają.   

Popularność to odpowiedzialność

Popularność niesie za sobą odpowiedzialność. Dlatego tak ważne jest, żeby gwiazdy inspirujące się kulturami mniejszości robiły to z namysłem. I nie chodzi o to, żeby zakazać sięgania po kulturę romską. Chodzi o to, żeby robić to z szacunkiem – bez upraszczania, bez stereotypów, bez sprowadzania romskiej tożsamości do przebrania i kostiumu. 

Wideo, które pozwoli zrozumieć

Filmik edukacyjny Fundacji W Stronę Dialogu [zobacz tutaj]  nie ma na celu czepiania się artystki. To próba zwrócenia uwagi na to, że pewne rzeczy, które z pozoru wydają się niewinne, mają realne wpływ na życie ludzi obok nas. W przypadku społeczności romskiej jest to tym bardziej istotne, ponieważ jest o grupa do wieków doświadczająca dyskryminacji i wykluczenia. Wideo fundacji kończy zdanie “Dlatego zanim coś założysz – zastanów się, co to naprawdę oznacza i czy nikomu nie zrobisz swoim strojem krzywdy” – warto je zapamiętać. 

Materiały do pobrania

Przewijanie do góry